انتشار دومین گزارش مقدماتی بررسی سانحه هواپیمای اوكراینی بعلاوه جزئیات پرواز و جدیدترین یافته ها

انتشار دومین گزارش مقدماتی بررسی سانحه هواپیمای اوكراینی بعلاوه جزئیات پرواز و جدیدترین یافته ها

به گزارش هم پیما سخنگوی سازمان هواپیمایی كشوری اعلام نمود: دومین گزارش مقدماتی بررسی سانحه پرواز 752 منتشر گردید كه در آن، اطلاعاتی شامل تاریخچه پرواز كه به جزئیات چگونگی آماده شدن پرواز، وزن هواپیما، آغاز هماهنگی ها تا تیك آف، زمان ارتباط خلبان با كنترلر رادار مهرآباد، زمان قطع ارتباط خلبان و همین طور اطلاعات پرسنلی خدمه پرواز، اطلاعات هواپیما، شواهد عینی بررسی لاشه هواپیما، مشخصات دستگاه های ثبت پروازی و نمایندگان كشورهای معرفی شده جهت شركت در بررسی سانحه اشاره شده است.


به گزارش هم پیما به نقل از ایسنا، ساعت ۰۶: ۱۸ دقیقه بامداد روز چهارشنبه ۱۸ دی ماه امسال هواپیمای اوكراینی در حوالی فرودگاه امام خمینی (ره) سقوط كرد و منجر به جان باختن همه ۱۷۶ نفر مسافران و خدمه پروازی این هواپیما شد. البته بعد از سه روز با اطلاعیه ستاد كل نیروهای مسلح، مشخص شد كه این سقوط ناشی از شلیك اشتباه پدافند ایران به سمت این هواپیمای بوئینگ مدل ۸۰۰ - ۷۳۷ بوده است.
رضا جعفرزاده سخنگوی سازمان هواپیمایی كشوری از انتشار دومین گزارش مقدماتی بررسی سانحه پرواز ۷۵۲ آگاهی داد و اظهار داشت: بررسی های ذیل به منزله نتیجه نهایی بررسی سانحه نبوده و بررسی ها تا نتیجه نهایی ادامه خواهد داشت و بعد از استخراج تمامی ابعاد سانحه توسط كارگروه های بررسی سانحه، اطلاع رسانی خواهد شد.
مشروح گزارش انتشار یافته سازمان هواپیمایی كشوری را در ادامه می خوانید:
بسمه تعالی
گزارش مقدماتی دوم بررسی سانحه
با احترام؛ پیرو گزارش اولیه وقوع سانحه مورخه ۱۰/۱۸/ ۹۸ هواپیمای ۸۰۰ - B۷۳۷
شركت هواپیمایی اوكراینی به علامت ثبت UR - PSR پس از پرواز از فرودگاه امام خمینی (ره) تهران، بدین وسیله اقدامات و بررسی های بعدی در این خصوص به شرح ذیل ایفاد می گردد:
الف) جمع آوری اطلاعات:

۱- تاریخچه پرواز:
پرواز ورودی (۷۵۱ Ukraine International (AUI هواپیمای بوئینگ ۸۰۰-۷۳۷ با علامت ثبت UR-PSR متعلق به شركت هواپیمایی اوكراین اینترنشنال از كیف به فرودگاه حضرت امام (ره) تهران در ساعت ۰۰: ۵۳ بامدادان بوقت محلی (UTC ۲۱: ۲۳ ) روز چهارشنبه ۱۰/۱۸/ ۱۳۹۸ مجوز فرود را دریافت نموده و چهار دقیقه بعد روی باند فرودگاه امام خمینی (ره) فرود می آید. بعد از تخلیه ۵۸ نفر مسافر و سوختگیری هواپیما، خدمه پروازی به هتل Novotel فرودگاه مراجعه كرده تا استراحت نمایند.
در ساعت ۰۱: ۲۰ تا ۰۱: ۴۰ دقیقه به وقت محلی هواپیما سوختگیری نموده و به میزان ۹۵۱۰ كیلوگرم معادل ۱۱۸۰۰ لیتر سوخت دریافت نموده و متعاقبا بعد از مشخص شدن مقدار بار دریافت شده از مسافران (۳۱۰ بسته به وزن ۶۷۹۴ كیلو گرم) به سبب اضافه بودن وزن هواپیما از وزن مجاز اعلام شده، ۸۲ بسته از بار مسافران به وزن ۲۰۹۴ كیلوگرم متعلق به مسافران به مقصد كانادا توسط شركت خدمات فرودگاهی سامان جداسازی شده و بارگیری نشده است.
در ساعت ۰۴: ۳۵ به وقت محلی خدمه پروازی باردیگر وارد هواپیما شدند. بعد از چك هواپیما و كابین توسط خدمه پرواز، در ساعت ۰۴: ۴۵ دستور مسافر گیری صادر شده و مسافران سوار هواپیما می شوند. برمبنای مدارك موجود ۱۶۷ نفر مسافر به گیشه شركت خدمات فرودگاهی سامان در ترمینال (كانتر) مراجعه نموده و تمامی آنها سرنشین هواپیما شده اند. فقط یكی از مسافران كه به بصورت اینترنتی از شب قبل كارت پرواز را رزرو كرده بوده، به فرودگاه بازگشت نكرده و پس از فهرست اعلامی توسط شركت هواپیمایی اوكراین حذف می شود.
در ساعت ۰۵: ۱۳ به وقت محلی خلبان نخستین تماس خودرا با واحد زمینی برج مراقبت پرواز فرودگاه حضرت امام (ره) برقرار و درخواست مجوز اولیه جهت پرواز را نموده كه توسط كنترلر صادر می شود.
در ساعت ۰۵: ۴۸ تمام اسناد هواپیما جهت انجام پرواز تكمیل و در ساعت ۰۵: ۴۹ كلیه درب های هواپیما بسته می شود.
در ساعت ۰۵: ۵۱ خلبان ضمن اعلام موقعیت خود در پاركینگ اعلام می دارد كه به طور كامل آماده خروج از پاركینگ و روشن نمودن موتورها بوده و كنترلر نیز بمنظور هماهنگی با سایر واحدهای مرتبط از خلبان می خواهد كه منتظر دریافت مجوزها باشد.
در ساعت ۰۵: ۵۲ كنترلر فرودگاه حضرت امام (ره) با كنترلر رادار فرودگاه مهرآباد هماهنگی های لازم را بعمل آورده و بعد از آن در ساعت ۰۵: ۵۵ مجوز خروج از پاركینگ و روشن نمودن موتور را برای پرواز AUI۷۵۲ صادر كرده و خلبان نیز آنرا بازخوانی می نماید. در ساعت ۰۵: ۵۴ به وقت محلی كنترلر رادار مهر آباد، ضمن تماس با كنترلر مركز كنترل مجوز FL۲۶۰ برای پرواز AUI ۷۵۲ دریافت می نماید.
پرواز از ۱ Jetway A جدا شده و حدود ساعت ۰۵: ۵۰ دقیقه از محل پارك خود در STAND ۱۱۶R آغاز به خروج از پاركینگ (PUSH BACK) نموده است.
هواپیما در ساعت ۰۶: ۱۲ از باند پروازی ۲۹ راست فرودگاه امام خمینی (ره) به پرواز در آمده و تحویل واحد رادار تقرب فرودگاه مهرآباد می گردد. بعد از آن خلبان پرواز با واحد رادار تقرب تماس گرفته و ضمن معرفی خود، طرح پرواز را نیز اعلام می نماید در ادامه كنترلر رادار مهر آباد ضمن شناسایی راداری از خلبان می خواهد تا به سطح پروازی FL۲۶۰ اوجگیری نماید. كنترلر از خلبان می خواهد بعد از عبور از ارتفاع ۶۰۰۰ پایی ضمن گردش به راست، مستقیم به سمت نقطه PAROT كه در ۷۰ مایلی شمال غرب فرودگاه مهرآباد ادامه مسیر داده و خلبان نیز آنرا بازخوانی نموده است.
از ساعت ۰۶: ۱۸ به بعد كنترلر رادار باتوجه به از دست رفتن اطلاعات پرواز اوكراینی به دفعات خلبان را صدا كرده كه پاسخی دریافت نمی نماید. طبق اطلاعات استخراج شده از رادار، هواپیما تا ارتفاع ۸۱۰۰ پایی صعود كرده و بعد از آن اطلاعات شناسایی و ارتفاع هواپیما از صفحه رادار حذف و هیچ پیام رادیویی از خلبان درباب شرایط غیر معمول دریافت نشده است. مشاهدات راداری ( SSR، PSR ) نشان میدهد كه در حدود ساعت ۰۶: ۱۵ پرواز از رادار نظارتی ثانویه (SSR) محو شده ولی برمبنای اطلاعات رادار اولیه نظارتی فرودگاه مهرآباد (PSR)هواپیما به سمت راست منحرف و احیانا به سمت فرودگاه در حال ادامه مسیر بوده و بعد از حدود سه دقیقه پرواز، در حدود ساعت ۱۸: ۰۶ دقیقه از رادار اولیه محو شده است.

۲- خسارت به هواپیما:
در این سانحه هواپیما به طور كلی از بین رفته است. (Destroyed)

۳- خسارات جانی:
هواپیما دارای ۱۶۷ مسافر و ۹ نفر خدمه پروازی بوده كه تمامی افراد در این سانحه جان خودرا از دست داده اند.
طبق گزارش پلیس گذرنامه فرودگاه امام خمینی (ره)، ۱۴۶ نفر از مسافران با گذرنامه ایرانی، ۱۰ نفر با گذرنامه افغانستانی، ۵ نفر با گذرنامه كانادایی، ۴ نفر با گذرنامه سوئدی و ۲ نفر با گذرنامه اوكراینی از مرز هوائی رد شده و همین طور هر ۹ نفر خدمه پرواز، تبعه كشور اوكراین بوده اند.
توضیح: ممكنست برخی از مسافران دارای تابعیت چندگانه باشند و در سایر گزارش ها با ملیتی دیگر معرفی شده یا با گذرنامه دیگر خود بلیط پرواز را دریافت كرده باشند. لیست فوق، مربوط به گذرنامه ای است كه با آن از مرز هوائی جمهوری اسلامی ایران خارج شده اند.

۴- سایر خسارات وارده:
هواپیما بعد از كاهش ارتفاع از یك منطقه مسكونی رد شده و نخستین برخورد آن با موانع در یك پارك تفریحی بوده است. سپس بدنه هواپیما با زمین برخورد كرده و بعد از عبور از یك زمین بازی فوتبال، به طور كامل از هم گسیخته و به مزارع و باغات كشاورزی اطراف آزار زده است. بعد از برخورد اولیه، در طول خط سیر آن برخوردهای دیگری مشاهده شده و بدنه هواپیما متلاشی گردیده و در طول خط سیر پخش شده است.
۵- اطلاعات پرسنلی خدمه پروازی:
این پرواز دارای سه خلبان بعنوان (معلم خلبان، خلبان و كمك خلبان) و ۶ مهماندار بوده است. همین طور دو خدمه كابین مرد و ۴ خدمه كابین زن در پرواز حضور داشته اند. طبق گزارش شركت اوكراینی اطلاعات خلبانان به شرح ذیل بوده است.

۶- اطلاعات هواپیما:
نوع هواپیما: Boeing B.۷۳۷-۸KV
تاریخ ساخت هواپیما: ۲۱.۰۶.۲۰۱۶
شماره سریال هواپیما: ۳۸۱۲۴
مدل موتور: CFM۵۶-۷B۲۴E
برمبنای اطلاعات دریافتی از خلبان پرواز (Trip Info) شامل: مقدار سوخت، حداكثر وزن موقع برخاستن، حداكثر وزن موقع نشستن مقدار سوخت مورد نیاز برای پرواز، زمان پرواز همین طور مابقی اطلاعات این هواپیما كه در سیستم صدور Load sheet شركت خدمات فرودگاهی سامان تعریف شده است مبادرت به آماده نمودن پرواز، مسافر گیری و بارگیری هواپیما می نماید.
برمبنای برگه توزین هواپیما (Load Sheet)، بیشترین وزن مجاز برای پرواز هواپیما به مقدار ۷۲۵۰۰ كیلو گرم در نظر گرفته شده و شركت سامان بدلیل محدودیت حداكثر وزن مجاز برای برخاستن هواپیما نسبت به عدم بارگیری ۸۲ بسته برابر ۲۰۹۴ كیلو گرم از بار مسافرین نموده كه سبب تاخیر در پرواز می شود و در نهایت مقدار وزن هواپیما برای پرواز به مقدار ۷۲۴۶۸Kg تعیین می گردد كه به میزان ۳۲Kg كمتر از حداكثر وزن مجاز برای برخاستن هواپیما می گردد و بعد از اختتام مسافرگیری و بارگیری Load sheet به تایید خلبان پرواز می رسد.

۷- شواهد عینی و مستندات سایت سانحه:
- مطابق گزارش های شاهدان عینی ( افرادی بر روی زمین و خدمه پرواز عبوری در ارتفاع بالا كه رویداد را مشاهده و گزارش كرده اند) آتش سوزی در هواپیما مشاهده و بر دامنه آن افزوده شده و بعد از برخورد هواپیما با زمین، انفجار ناشی از برخورد به وقوع می پیوندد.
- مسیر برخورد هواپیما نشاندهنده این است كه هواپیما ابتدا به سمت شمال غرب در حال خروج از محدوده فرودگاه بوده و بعد از بروز یك مشكل در هواپیما (اعم از قطع ارتباط راداری، مكالمه ای و شروع آتش سوزی به سمت راست گردش كرده و در زمان سقوط دارای خط سیری در راه بازگشت به فرودگاه بوده است.

- بعد از برخورد هواپیما به زمین، یكی از فرستنده های اضطراری هواپیما (ELT) فعال شده، لیكن آنتن فرستنده آن در جریان سانحه از دستگاه آن جدا شده است.
- جعبه های سیاه هواپیما شامل دستگاههای ثبت اطلاعات پروازی (SSFDR) و دستگاه ضبط صدای كابین خلبان (SSCVR) توسط عوامل تجسس و نجات پیدا شده و در اختیار تیم بررسی قرار گرفته است. هر دو دستگاه در اثر سانحه و آتش سوزی لطمه دیده اند. بخش حافظه اصلی هر دو دستگاه موجود بوده ولیكن لطمه فیزیكی بر روی قطعات اصلی قابل مشاهده می باشد.
- با درخواست مسئول بررسی سانحه و هماهنگی مراجع ذیربط ؛ گروه تخصصی ویژه ای تشكیل شده تا موارد غیر متعارف هوانوردی را بررسی نمایند. بعد از نمونه گیری و آزمایش در محل، احتمال برخورد پرتوهای لطمه زننده شامل پرتوهای لیزری و الكترو مغناطیس (رادیو اكتیو) منتفی اعلام گردید و در روز وقوع سانحه نمونه برداری برای تشخیص مواد منفجره انجام گردید تا اثرات سلاح های منفجره داخل یا خارج هواپیما در آزمایشگاه معتبر صورت گیرد.

- بررسی های بعدی از لاشه هواپیما این شبهه را تقویت می كند كه لازم است وجود مواد منفجره بر روی بدنه هواپیما بررسی شود.
- مشخصات لوازم داخل كابین و بار مسافران نشان از عدم سرایت آتش به داخل كابین مسافران و احیانا قسمت بار هواپیما می باشد.

۸- مشخصات دستگاه های ثبت و ضبط اطلاعات پروازی:
این هواپیما مجهز به دستگاه های ثبت اطلاعات پروازی (SSFDR ) با مشخصه ۰۰۳-۴۷۵۰-۹۸۰ P/N با قابلیت ثبت بیشتر از ۳۰۰۰ پارامتر دیجیتال و آنالوگ و ضبط صدای كابین خلبان (SSCVR ) با مشخصه ۰۰۳- ۶۰۳۲ – ۹۸۰ P/N با قابلیت ضبط دو ساعت آخرین مكالمات پرواز و همین طور یك QAR می باشد كه فقط ( SSFDR، SSCVR ) آن در سایت سانحه پیدا شده است. آزار به دستگاه ضبط صدای كابین بیشتر بوده و بر اثر ضربه حافظه اصلی آن (CSMU) جدا شده است. وضعیت این قطعه نشان میدهد كه SSCVR در معرض آتش سوزی در پرواز نبوده و بر اثر شدت برخورد به زمین از دستگاه اصلی جدا شده است.

در تاریخ ۱۹/ ۱۰ / ۹۸ با حضور اعضای گروه بررسی سانحه دستگاه های ثبت و ضبط اطلاعات پروازی هواپیما مطابق دستورالعمل های سازمان هواپیمایی كشوری جمهوری اسلامی ایران با شماره های ۶۷۱۳ و ۴۹۱۳ به شرح زیر اقدام شد:
در تاریخ ۱۹/ ۱۰ / ۹۸ با حضور نمایندگان اعزامی از كشور اوكراین در دفتر بررسی سوانح سازمان هواپیمایی كشوری ایران، نسبت به بررسی وضعیت ظاهری دو دستگاه ثبت و ضبط اطلاعات پروازی (SSFDR، SSCVR) اقدام و عكس برداری توسط نمایندگان اوكراینی صورت پذیرفت و نیز حسب دستورالعمل سازمان هواپیمایی كشوری با شماره ۴۹۱۳، پیش از ارسالدستگاه های SSFDR و SSCVR به لابراتوار تخصصی بازخوانی؛ مشخصات فنی دستگاه های ثبت و ضبط پروازی مربوط به سانحه مطابق بند شماره ۳٫۴ مندرج در صفحه ۸ سند۰۳-۴۹۱۳- FS- CAD متعلق به سازمان هواپیمایی كشوری ایران، از نماینده بررسی سوانح كشور اوكراین، درخواست گردید. بررسی جهت بازسازی و دریافت محتویات دستگاه ها با استفاده از توان داخلی كشور با حضور نمایندگان محترم قضائی و متخصصین داخلی انجام پذیرفت و همگی توافق داشتند كه این نوع دستگاهها از بروز ترین دستگاههای موجود دنیا بوده و امكانات بازخوانی آن در كشور موجود نیست. اگر لوازم و تجهیزات جانبی فراهم گردد، با صرف مدت زمانی كوتاه می توان بازسازی و تخلیه اطلاعات را انجام نمود. براین اساس فهرست لوازم مورد نیاز از لابراتوارهای بررسی سوانح كشورهای فرانسه (BEA) و آمریكا (NTSB) و امكان انتقال به كشور استعلام گردید و این كشورها نسبت به انتقال تجهیزات به كشور تابحال پاسخ مثبتی نداده اند، ولی فهرست مورد نیاز را عرضه كرده كه در اختیار مقامات جهت تلاش بمنظور خریداری ارسال گردید.

۹- بررسی اثرات عملیات تدافعی موشكی بر سانحه:
- بعد از درخواست تیم بررسی سانحه برای انجام بعضی آزمایشات خاص روی قطعات هواپیما در سایت سانحه، این پروسه در شاهدشهر شهریار انجام گردید. باتوجه به لزوم تفكیك دقیق و بررسی علایم بریدگی ها در بدنه هواپیما حاصل از برخورد هر گونه شئ خارجی (FOD) كلیه قطعات جمع آوری و به محل امنی در فرودگاه حضرت امام خمینی (ره) انتقال داده شده تا بعد از چینش روی زمین، بر طبق رویه های متعارف بررسی سوانح هوائی، تحلیل لازم بدست آید.
تیم اعزامی كشور اوكراین شامل یك كارگروه ویژه برای این تحقیق بوده و مقرر شد كه بانظارت تیم تحقیق ایرانی به طور همزمان این مسئله بر روی قطعات هواپیما بررسی شود. تیم تحقیق ایرانی شامل متخصصین از نهادهای نهاجا، واجا، پلیس و ستاد كل نیروهای مسلح بودند. بعد از انجام جلسه توجیهی مورخه ۹۸/۱۰/۲۰ در سازمان هواپیمایی كشوری، پروسه تحقیق بر روی قطعات لاشه هواپیما انجام پذیرفت.
- باتوجه به اعلام عمومی مورخه ۹۸/۱۰/۲۱ در خصوص پذیرش یكی از نهادهای داخلی درباب عملیات دفاعی موشكی در زمان پرواز این هواپیما، دسترسی مسئول بررسی سانحه به اطلاعات آن نهاد فراهم گردید و مشخص گردید كه دو موشك مجاورتی از نوع TOR-M۱ از سمت شمال به سمت هواپیما شلیك شده است. نحوه تاثیر این موشك ها بر وقوع سانحه و همین طور تحلیل این اقدام تحت بررسی می باشد.

ب) اهم اقدامات انجام شده جهت بررسی سانحه:

- جمع آوری اطلاعات اولیه، تشكیل تیم مدیریت بحران در منطقه، اعزام نیروهای امدادی به سایت سانحه برای موضوع تجسس و نجات، دریافت اطلاعات مسافران از شركت هواپیمایی اوكراینی و سایر مراجع مانند پلیس مهاجرت، تعیین مسئول بررسی سانحه و اعزام اولیه تیم بررسی سانحه بدفعات به محل سانحه، فرودگاه امام خمینی (ره) و فرودگاه مهرآباد همچون اقدامات اولیه بوده است.
- اطلاع رسانی عمومی درباب سانحه صورت پذیرفته است.
- مطابق بخشنامه بررسی سوانح و حوادث هوایی غیر نظامی مصوب هیئت دولت، گروه های ۱۱ گانه بررسی سانحه تشكیل شده و باتوجه به لزوم بررسی دلیل آتش سوزی مشاهده شده، یك گروه خاص جهت بررسی مسائل در رابطه با مواد منفجره و پرتو زا به كار گروههای ۱۱ گانه افزوده شد.
- اجساد و بقایای پیكر سرنشینان مشخص و جمع آوری شده و جهت انجام تشریفات شناسایی و انتقال، تحت نظارت مراجع قضایی به پزشكی قانونی منتقل شدند. درباب عملكرد پزشكی قانونی، آن نهاد اطلاع رسانی می نماید.
- اطلاعیه اولیه برای كشورهای اوكراین بعنوان كشور محل ثبت و بهره بردار هواپیما، ایالات متحده آمریكا بعنوان كشور سازنده هواپیما و فرانسه به عنوان سازنده موتور سوئد، كانادا و افغانستان بعنوان كشورهائی كه اتباع آنها در این هواپیما بودند صادر گردیده است و كشورهای اوكراین و كانادا ضمن درخواست حضور در پروسه بررسی سانحه، نسبت به معرفی گروهی برای حضور در پروسه بررسی سانحه، شناسایی و سایر وظایفی كه در این شرایط بر عهده كشور خود می باشد، اقدام نمودند. در این سانحه نمایندگانی از كشورهای اوكراین، آمریكا، فرانسه، سوئد، انگلستان، كانادا برای دسترسی به اطلاعات بررسی سانحه معرفی شده اند و تابحال كشور افغانستان نماینده ای معرفی نكرده است.
تیم بررسی سانحه سازمان هواپیمایی كشوری جمهوری اسلامی ایران، مطابق با استانداردهای ضمیمه شماره ۱۳ پیمان شیكاگو نسبت به ادامه بررسی این سانحه اقدام نموده و باتوجه به درخواست مكرر ملت عزیز درباب پیشرفت بررسیها، این گزارش را بمنظور آگاهی عمومی منتشر می نماید و باتوجه به استانداردهای بین المللی، هدف آن پیش گیری از تكرار چنین سوانح دردناكی می باشد. هماهنگی و پاسخگویی با مراجع قانونی و قضایی كشور مدنظر تیم بررسی سانحه بوده و دسترسی كلیه مراجع قضایی به مدارك و مستندات سانحه فراهم میباشد.
شایان ذكر است، تمامی بررسی های صورت گرفته فوق، اقدامات اولیه بوده و نتیجه نهایی بررسی سانحه محسوب نمی گردد و مراحل جمع آوری و بررسی اطلاعات بمنظور تحلیل و نتیجه گیری سانحه، كماكان ادامه خواهد داشت.




منبع:

1398/11/01
17:41:23
5.0 / 5
1133
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۸ بعلاوه ۱
هم پیما
هم پیما